Wspólne stanowisko PKA i PSRP w sprawie tworzenia nowych kierunków studiów

Polska Komisja Akredytacyjna oraz Parlament Studentów Rzeczypospolitej Polskiej przyjęły wspólne stanowisko w sprawie zasad tworzenia nowych kierunków studiów przez uczelnie, które mają uprawnienia do ich samodzielnego uruchamiania. Obie instytucje wskazują, że warto rozpocząć dyskusję nad obecnym modelem, tak aby lepiej łączył autonomię uczelni z dbałością o jakość kształcenia i interesy studentów.

W stanowisku podkreślono, że wysoka kategoria naukowa w danej dyscyplinie, choć ważna, nie przesądza o gotowości uczelni do prowadzenia każdego przypisanego do niej kierunku. Ewaluacja działalności naukowej nie obejmuje bowiem takich obszarów jak program studiów, przygotowanie kadry dydaktycznej, infrastruktura, praktyki zawodowe czy system wsparcia studentów. Ewentualne braki w tych obszarach często wychodzą na jaw dopiero po rozpoczęciu zajęć, a ich konsekwencje ponoszą przede wszystkim studenci pierwszych roczników.

PKA i PSRP nie postulują powrotu do rozbudowanej procedury uprzedniego zezwalania na każdy nowy kierunek. Proponują w zamian rozwiązania proporcjonalne, które nie zwiększą obciążeń administracyjnych. Wśród nich znalazły się:

• dobrowolne informowanie PKA przez uczelnię o zamiarze utworzenia kierunku, co mogłoby stanowić podstawę do przeprowadzenia oceny programowej z inicjatywy Komisji, zwłaszcza w przypadku kierunków interdyscyplinarnych lub wymagających szczególnych zasobów,
• automatyczne przekazywanie do PKA, za pośrednictwem systemu RAD-on, informacji o każdym nowo utworzonym kierunku,
• szersze rozumienie ewaluacji uczelni, uwzględniające obok wyników naukowych także jakość kształcenia, w tym wyniki ocen PKA i skuteczność wewnętrznych systemów zapewniania jakości.

Stanowisko zwraca również uwagę na potrzebę zwiększania świadomości kandydatów na studia. PKA i PSRP rekomendują dalszą promocję inicjatywy „Studiuj na akredytowanym kierunku” oraz publikowanie wyników ocen Komisji w europejskiej bazie DEQAR, tak aby informacja o akredytacji kierunku była łatwo dostępna dla osób wybierających studia.

Jak podkreślają autorzy, przedstawione propozycje mają służyć doskonaleniu istniejącego systemu bez podważania autonomii uczelni, a zarazem zapewnić odpowiednio wczesną reakcję instytucji odpowiedzialnych za jakość kształcenia.